Niet meewerken cursus vanwege onmacht

Wanneer er een cursus is opgelegd, bent u verplicht om daaraan mee te werken. Dat houdt in dat u de kosten van de cursus tijdig moet betalen en dat u op alle cursusdata, inclusief het intakegesprek en het slotgesprek aanwezig moet zijn.
We zien het echter in de praktijk vaak fout gaan. Het CBR verklaart het rijbewijs dan ongeldig vanwege het niet meewerken. Als u het daar niet mee eens bent, kunt u binnen 6 weken een bezwaarschrift indienen tegen dat besluit. Daarnaast kan in sommige gevallen om coulance worden gevraagd. Wilt u weten wat in uw specifieke situatie mogelijk is? Neem dan contact met ons op.

Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat de wetgever heeft willen voorkomen dat een rijbewijshouder zich aan de hem opgelegde educatieve maatregel onttrekt door betaling van de kosten alsmaar uit te stellen (Kamerstukken II 1995/96, 24 496, nr. 8, pagina 15). Dat is de achterliggende gedachte voor de ongeldigverklaring van het rijbewijs. Daarom is destijds opgenomen dat het niet betalen van de aan de educatieve maatregel verbonden kosten binnen de vastgestelde termijn is aan te merken als het niet verlenen van de vereiste medewerking. Een soortgelijke regeling is vervolgens opgenomen voor het onderzoek naar de rijgeschiktheid (Kamerstukken II 2007/08, 31 340, nr. 3, pagina 5 (MvT)

Voor de beoordeling is nu met met name van belang dat wordt bekeken of het niet op tijd betalen van de cursus een bijzondere reden had dat het verzuim verschoonbaar maakt. Uit de rechtspraak volgt dat de rechter de regeling slechts in zeer uitzonderlijke gevallen buiten toepassing kan laten, omdat de gevolgen onevenredig uitwerken.

Onmacht

Soms is er sprake van een situatie van onmacht, waardoor u niet aanwezig kon zijn bij de cursus. Er worden wel hoge eisen hieraan gesteld. Een file of het verslapen wordt niet snel als onmacht gezien. Wel geslaagde verweren zijn:

•  depressieklachten en kortetermijngeheugenverlies (ECLI:NL:RBMNE:2022:3213)

Belanghebbende had burn-out en had hij last van kortetermijngeheugenverlies en hij had gedurende een maand last van coronaklachten. Eiser stelt dat hij momenteel in behandeling is voor zijn depressieklachten en dat uit het medisch dossier wel volgt dat er een geldige reden is waarom hij niet kon verschijnen op de eerste cursusdag. Eiser erkent dat hij de afspraak weliswaar was vergeten, maar hij heeft de volgende dag meteen contact opgenomen met verweerder. Volgens eiser was het niet zijn intentie om afwezig te zijn, maar er was sprake van onmacht. Eiser stond het afgelopen jaar onder extreme druk na het overlijden van zijn vader en het dragen van de verantwoordelijkheid voor zijn zieke moeder. Ook heeft hij zijn bedrijf moeten stoppen wegens de coronamaatregelen. Eiser stelt dat hij zowel fysiek als mentaal in een diep dal zat en dat hij nu door de behandelingen weer begint op te knappen. Eiser vindt het terecht als hij een boete moet betalen voor het niet komen opdagen op de cursusdag, maar hij vindt het onredelijk dat hij het gehele bedrag van de cursus opnieuw moet betalen.

• vergissing eerste cursusdag (rechtbank ‘s-Hertogenbosch, i 17 juni 2002, LJN: AE7281)

Financiële problemen

Als u niet in staat was om de kosten ineens te betalen, bestaat de mogelijkheid om betaling in termijnen aan te vragen.

Brief met cursusdagen niet ontvangen

Als u niet bekend was met de cursusdagen, kan u ook niet verweten worden dat u niet verschenen bent. Er is hier wel jurisprudentie over, maar de uitkomsten zijn wel wisselend!

De Afdeling heeft in 1998 (AB 1998, 412) geoordeeld:
“Vast staat dat appellant eerder genoemd besluit niet aangetekend heeft verzonden. Ten aanzien van de bewijslastverdeling met betrekking tot de verzending en ontvangst van niet aangetekend verzonden besluiten overweegt de Afdeling dat het bestuursorgaan aannemelijk dient te maken dat een besluit is verzonden. Als de geadresseerde de ontvangst op niet ongeloofwaardige wijze ontkent, moet het bestuursorgaan ook de ontvangst van het besluit aannemelijk maken.”

En

Als de geadresseerde stelt dat hij een niet aangetekend verzonden poststuk niet heeft ontvangen, moet het bestuursorgaan aannemelijk maken dat het stuk wel op het adres van de geadresseerde is ontvangen (Afdeling Bestuursrechtspraak RvS, 16 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:468:). Als een poststuk aangetekend is verzonden en de belanghebbende ontkent de ontvangst ervan, moet worden onderzocht of het stuk door PostNL op regelmatige wijze aan het adres van de belanghebbende is aangeboden.

Enkele voorbeelden:

• CBR kan de niet-aangetekende verzending van de uitnodiging niet aannemelijk maken. Verder wordt betwijfeld of de uitnodiging per aangetekende brief op een regelmatige manier is aangeboden (Rb, Oost-Brabant, 6 mei 2022, ECLI:NL:RBOBR:2022:1812)

– Zoals op zitting is besproken, is deze situatie vergelijkbaar met die in de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep van 16 juli 2021  Tot slot is van belang dat [appellant] daarnaast een begin van bewijs heeft geleverd dat er op 17 juni 2021 niemand thuis was om het stuk in ontvangst te nemen. Hij heeft immers een factuur en betaalbewijs van een “circuit experience” op 17 juni 2021 in Spa overgelegd alsmede een bewijs waaruit kan worden afgeleid dat zijn echtgenote die dag om 13:49 uur vanaf het ip-adres van haar werk een e-mailbericht heeft verzonden. Tot slot weegt mee dat – zoals op zitting ook met partijen is besproken – niet duidelijk is wat het belang van [appellant] zou zijn geweest om niet bij de cursus te verschijnen. Hij heeft de factuur voor de kosten van de cursus immers zowel destijds in 2020 als in 2021 nogmaals meteen na ontvangst betaald en heeft belang bij het zo spoedig mogelijk volgen van de cursus.